Okula Uyum Programı
Eğitim-öğretim yılı başlamadan önce okul hayatının küçük bir provası: göçmen ve mülteci çocuklar okulu tanıdı, temel Türkçe ifadeleri öğrendi, arkadaşlık kurdu. Aileler de sürecin bir parçası oldu.
5
İLKOKUL
105
ÇOCUK
77
VELİ
15
GÖNÜLLÜ
4
PSİKOLOJİK DANIŞMAN
3
HAFTA
Neden Bu Program?
İlkokula başlamak önemli bir geçiş dönemi
Çocuklar ilkokula başlarken yalnızca yeni bir eğitim kademesine adım atmaz; sınıf ortamına, okul kurallarına, öğretmen-öğrenci ilişkisine ve yeni arkadaşlıklara da uyum sağlamaya çalışır. Okul öncesi eğitime erişimi sınırlı olan göçmen ve mülteci çocuklar için bu geçiş daha fazla hazırlık gerektirebilir.
Saha gözlemlerimiz; çocukların Türkçe iletişim, yönergeleri anlama, ihtiyaçlarını ifade etme ve okulda bağımsız hareket etme konularında desteğe ihtiyaç duyabildiğini gösterdi. Türkiye’deki eğitim sistemine yeterince hâkim olmayan aileler de okulun işleyişi ve günlük rutinler konusunda bilgiye ihtiyaç duyabiliyor.
%87
2024-2025 döneminde görüştüğümüz okul psikolojik danışmanlarının %87’si, yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe dil düzeyinin akademik başarılarını olumsuz etkileyebildiğini belirtti.
Okula ilk deneyim
Çocuklar sınıfı ve okulun farklı bölümlerini keşfetti; okula giriş-çıkış, söz isteme ve teneffüs gibi günlük rutinleri uygulayarak deneyimledi.
işlevsel türkçe
Okulda her gün ihtiyaç duyacakları kelime ve ifadeler görsel materyaller, oyunlar ve canlandırmalarla çalışıldı.
sınıf ve okul kuralları
Parmak kaldırmak, sırayı beklemek, materyalleri paylaşmak gibi kurallar anlatılmakla kalmadı, oyunlarla yaşatıldı.
öz bakım becerileri
Tuvalet kullanımı, el yıkama, beslenme saatine hazırlanma ve eşyaları düzenleme gibi becerilerle bağımsızlık desteklendi.
arkadaşlık ve sosyal uyum
Grup oyunları ve eşli çalışmalarla farklı dil geçmişlerinden çocuklar arasında güvenli ilişkiler kuruldu.
aile katılımı
Veliler ilk günlerde çocuklarıyla okulu deneyimledi; devamlılık, beslenme ve öğretmen-aile iletişimi üzerine bilgilendirildi.
Okul hayatında ihtiyaç duyacakları Türkçe İfadeler
Temel ifadeler görsel kartlar, tekrar çalışmaları ve sınıf içi canlandırmalarla desteklendi. Program sonunda çocuklar öğrendiklerini günlük okul diline aktarabildi.
Türkçeyi henüz yeterli düzeyde kullanamayan çocuklar için gerektiğinde Türkçe-Arapça dil desteği sağlandı.
ÇOCUKLARIN VE VELİLERİN SESİ
Programdan akılda kalanlar
“Okuldan korkuyordu. Ama şimdi heyecanla geliyor ve seviyor.”
“Mutlu yüz, çünkü okul güzel bir yer.”
“Arkadaşlarımı ve öğretmenleri sevdim.”
“En faydalı olanı Türkçe kelimelerin olduğu basılı kâğıtlardı. Kızıma çok faydası oldu, evde sürekli okumaya ve tekrar etmeye başladı.”
DEĞERLENDİRME
Değerlendirmeler ne gösterdi?
Çocukların gelişimi günlük gözlemler, haftalık değerlendirmeler ve program sonu geri bildirimleriyle takip edildi. Sonuçlar üç alanda olumlu değişime işaret etti:
- 1Okul ortamına ilişkin kaygılar azaldı.
- 2Temel Türkçe kelime ve ifadeler daha rahat kullanılmaya başlandı.
- 3Öğretmenler ve akranlarla ilişki kurma isteği arttı.
Okullar ve Ekip
Sultanbeyli’deki beş ilkokulla iş birliği içinde yürütülen programda, Türkçe ve Arapça iletişim kurabilen 15 üniversite öğrencisi gönüllü sınıf içi etkinliklerde destek verdi; 4 psikolojik danışman çocukların uyum süreçlerini okul bazında takip etti.
Programdan Kareler
