Suriyelilerle İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar

Suriyelilerle İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar

Suriyelilerle ilgili sosyal medyada sıkça paylaşılan yanlışları sizler için derledik. Aşağıdan listemize gözatabilirsiniz. Her bir maddenin altında yer alan detaylı bilgi bağlantısını kullanarak konu ile ilgili kaynak belgelere ulaşabilirsiniz. Listemize eklenmesini istediğiniz içerikleri bize iletişim formundan gönderebilirsiniz.

-İDDİA 1-

Suriyeliler Devletten Maaş Alıyor

DOĞRUSU:

Suriyelilerin devletten maaş aldığı iddiası, ulusal bir gazetenin köşe yazarı ile bağımsız bir milletvekili tarafından Türkiye’de olmayan bir üniversitenin olmayan bir tezi kaynak gösterilerek ortaya atıldı. İddiaya göre Yavuz Sultan Selim isimli üniversitede hazırlanan bir tezde Suriyelilerin kişi başı 895 lira maaş aldıklarının yazdığı söylendi.  

Türkiye’de Yavuz Sultan Selim isminde bir üniversite olmadığı gibi devlet şimdiye kadar hiçbir zaman kendi bütçesinden Suriyelilere aylık bağlamamıştır. Türkiye’de Geçici Koruma veya Uluslararası Koruma altında olan ve belli kriterleri sağlayan kişilere, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen ve ismi Sosyal Uyum Yardımı (SUY) olan aylık 120 lira destek verilmektedir. Bu para Türkiye’de yaşayan Suriyelilerin hepsine değil sadece belli kriterlere sahip kişilere verilmektedir. Bu paranın ihtiyaç sahibi kişilere ulaştırılmasına Türk Kızılay’ı, KIZILAY KART sistemi ile aracılık etmektedir.

Kaynak dosyalar ve detaylı açıklamaları için TIKLAYINIZ

-İDDİA 2-

Suriyeliler Çalışma İzni Alıp İstediği Yerde Çalışıyor

DOĞRUSU:

Kaynağı sosyal medya olan ve tekrar tekrar paylaşılan iddiaya göre Suriyelilerin kendilerine çalışma izni alıp istedikleri yerde özgürce çalışabildiği bilgisi paylaşıldı. İddiayı daha da ileriye götüren bazı sosyal medya kullanıcıları ise çalışma izni alan Suriyelilerin Türk işçileri işten çıkarıp kendilerini işe aldığını belirtti.

Bir yabancının Türkiye’de çalışabilmesi için Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından o kişi için 
çalışma izni verilmesi gerekiyor. Yabancı kişiye çalışma izni yalnızca işveren tarafından alınabiliyor. Yani bir Suriyelinin kendisine çalışma izni alma hakkı yok. Kim işletmesinde bir yabancı ya da Suriyeli çalıştırmak istiyorsa, kendi e-Devlet hesabı üzerinden işletmesi adına o yabancı kişi için başvuru yapması gerekiyor.

İşverenin bir yabancı ya da Suriyeli adına çıkardığı çalışma izni ise sadece o iş yeri için geçerli. Yani bir yabancı ya da Suriyeli için çıkarılan çalışma izni bütün iş yerlerinde geçerli değil. Yabancı kişi o işten ayrıldığı anda kendisi adına çıkarılan çalışma izni de iptal oluyor. Bir işveren kendi iş yerinde bir yabancı personel çalıştırmak istiyorsa, halihazırda 5 tane Türk vatandaşını istihdam ediyor olmalı. Aksi halde yabancı kişi için yapacağı başvuru kabul edilmiyor.

Kaynak dosyalar ve detaylı açıklamaları için TIKLAYINIZ

-İDDİA 3-

Suriyeliler İstediği Üniversiteye Sınavsız Giriyor

DOĞRUSU:

Kaynağı anonim bir sosyal medya hesabı olan bir paylaşımda, Suriyelilerin istedikleri üniversitedeki istedikleri bölüme, herhangi bir şart ve sınav olmadan kayıt yaptırabildikleri iddia edildi. İddia genellikle üniversite sınavı ve tercih döneminde gündeme getirilmekte ve daha da ileri götürülerek Suriyelilerin harç parası ödemedikleri söylenmektedir.

Türk vatandaşı olmayan her öğrenci yabancı öğrenci statüsündedir. Suriyelilerin ne devlet üniversitelerinde ne de vakıf üniversitelerinde diğer yabancı uyruklu öğrencilere göre bir avantajı yoktur.  Bir yabancı öğrencinin devlet üniversitesine girmesi için Yabancı Öğrenci Sınavına (YÖS) girmesi gerekmektedir. Yani sınava girmeden istedikleri üniversitede okudukları iddiası uydurmadır. Vakıf üniversitesine girmek istediğinde ise o üniversitenin belirlemiş olduğu kriterlere uymak zorundadır.

Her üniversitenin yabancı öğrenci için YÖK tarafından onaylanan bir kontenjanı var. Yani Suriyeliler sınava girip tüm şartları sağlasalar ve parasını ödeseler bile kontenjan sınırı olduğu için istedikleri üniversitenin istedikleri bölümüne kayıt olamazlar. Devlet üniversitelerinde Türk öğrenciler için 1. öğretimler ücretsiz, 2. öğretimler ise ücretli iken, YÖS sınavı ile üniversiteye giren yabancılar için hem birinci öğretimler hem de ikinci öğretimler ücretlidir. Vakıf üniversitelerinde ise yabancı öğrenciler burs imkanlarından faydalanamamaktadır.

Kaynak dosyalar ve detaylı açıklamaları için TIKLAYINIZ

-İDDİA 4-

Devlet Üniversiteye Giden Her Suriyeliye Burs Veriyor

DOĞRUSU:

Bir Twitter kullanıcısı tarafından yapılan bir paylaşımda Türkiye’de üniversiteye giden her Suriyeliye devlet tarafından 800 ile 1200 lira arasında değişen miktarda burs bağlandığı iddia edildi. İddia herhangi bir kaynak belirtilmeden üniversite öğrencilerinin görüntüsü ile gündeme getirildi.

Suriyeliler de dahil olmak üzere Türkiye’de eğitim alan yabancılara verilen eğitim bursları Türkiye Bursları tarafından finanse edilmektedir. Burslara tüm dünya ülkelerinden öğrenciler başvuru yapabilmektedir. Yani bu burs Suriyelilere özel bir burs değildir.

Üniversiteye giden Suriyelilerin tamamına burs verilmemektedir. YÖK tarafından açıklanan verilere göre Türkiye’deki üniversitelerde 25 bini Suriyeli olmak üzere toplam 148 bin yabancı öğrenci eğitim almaktadır*. (*2019 yılı) Yabancı öğrencilerin %16,8’i (25.000), Suriyeli öğrencilerin ise %5,7’sine burs verilmektedir. Burs için başarı ve yaş kriteri vardır.

2019 yılında dünyanın 167 ülkesinden 145 bin 700 kişi burs başvurusu yapmıştır. Bunların arasından yaklaşık 5 bin kişiye burs imkanı sağlanmıştır. Devlet okumak isteyen yabancılara burs vermektedir fakat bu burs ne Suriyelilere özeldir ne de üniversiteye giden her Suriyeli içindir.

Kaynak dosyalar ve detaylı açıklamaları için TIKLAYINIZ

-İDDİA 5-

Suriyeliler Araç Muayene Ücreti Ödemiyor

DOĞRUSU:

4 Ağustos 2020 tarihinde bir haber sitesi tarafından hazırlanıp aynı gün içerisinde milletvekili olan bir Twitter kullanıcısı tarafından bu haber kaynak gösterilerek paylaşılan iddiada, TÜVTÜRK istasyonlarında Suriyelilerin araçlarına ücretsiz muayene yapıldığı iddia edildi.

Kısa sürede 8 bin RT ve 15 bin beğeni alan paylaşımda kullanılan muayene raporunun bir “Tekrar Muayenesine” ait olması ve tekrar muayenesinin herkes için ücretsiz olduğunun TÜVTÜRK tarafından açıklanmasından sonra iddiayı paylaşan Twitter kullanıcısı hesabından düzeltme mesajı yayınladı.

TÜVTÜRK tarafından yapılan açıklamada ise Suriyeliler de dahil olmak üzere araç muayene işleminin herkes için ücretli olduğu bilgisi verildi.

Kaynak dosyalar ve detaylı açıklamalar için TIKLAYINIZ

-İDDİA 6-

Suriyeliler Arabaları için Vergi Ödemiyor

DOĞRUSU:

Genellikle Motorlu Taşıtlar Vergisinin ödendiği Ocak ve Temmuz aylarında gündeme gelen iddiada Suriyelilerin sahip olduğu araçlardan vergi alınmadığı, sigorta ve muayene işlemlerinden muaf tutulduğu gibi paylaşımlar yapılmakta. İddiayı ileri götürenler ise Suriyelilerin ehliyet almak zorunda olmadıklarını, trafik kurallarının Suriyeliler için geçerli olmadığını, polislerin trafik kurallarını ihlal eden kişinin Suriyeli bir sürücü olması durumunda ceza yazmadan gönderdiğini söylemekdi.

Motorlu Taşıtlar Vergisi kanununun 4. maddesinde motorlu taşıtlar vergisinden müstesna olan araçların tanımı yapılmıştır. Bu araçlar genel ve özel bütçeli idareler, sosyal güvenlik kurumları ile il özel idareleri, belediyeler, köy tüzel kişilikleri ile bunların üyesi oldukları mahalli idare birlikleri ve Türkiye Kızılay Derneği adına kayıt ve tescil edilen taşıtlar, elçilik ve konsolosluk araçları, engellilik oranı en az %90 olan malûl ve engellilerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile müflis bankaların iflâs idarelerine ait taşıtlardır. Bu araçların arasında Suriyelilerin araçları yoktur.

Suriyelilerin Türkiye’den aldığı ve Suriye’den getirdiği tüm taşıtlar vergi, sigorta, muayene ve trafik cezalarından sorumludur. Trafiğe çıkan her sürücü ehliyet almak ve trafik kurallarına uymakla yükümlüdür. Bu konuda kimsenin bir ayrıcalığı yoktur. TÜVTÜRK’ün Suriyelilere özel yayınladığı muayene duyurusunda vergi, trafik cezası, otoyol geçiş ücreti ve sigorta borcu olan araçların muayenesinin yapılmadığı bilgisi yer almaktadır.

-İDDİA 7-

Suriyeli Esnaflar Vergi Vermiyor

DOĞRUSU:

Facebook kullanıcıları arasında oldukça yaygın şekilde paylaşılan iddiaya göre Suriyeli dükkan sahiplerinin vergiden muaf olduğu ve  belediyeler tarafından denetlenmediği öne sürülmekte. 

Vergi denetimi illerde ve ilçelerde yetkili olan vergi müdürlüğüne bağlı personel tarafından yapılmaktadır. Her ticari işletme vergi ödemekle yükümlüdür. Kaçak olarak çalıştırılan veya vergi vermeyen bir işletme varsa bu onlara verilen bir haktan dolayı değildir. Suriyeli esnafların vergi konusunda ne bir muafiyeti ne de bir ayrıcalığı vardır.

Nasıl ki Türk vatandaşı bir  esnaf iş yeri açtığında ticaret/esnaf odasına kayıt yaptırıyor, yazar kasa alıp fatura kesiyorsa, Suriyeli ya da diğer yabancı esnaflar için de aynı durum geçerlidir. Kaçak olarak işletilen kafe, bakkal, market veya giyim mağazasının vergi vermiyor olması Suriyelilere sağlanan bir ayrıcalıktan dolayı değil, o işletmenin kaçak olmasından dolayıdır.

Kaynak dosyalar ve detaylı açıklamaları için TIKLAYINIZ

-İDDİA 8-

Suriyeliler Su, Elektrik ve Doğalgaz Faturası Ödemiyor

DOĞRUSU:

Suriyelilerin fatura ödemediği iddiası, bir sosyal medya kullanıcısı tarafından paylaşılan bedelsiz bir su faturasına dayanmaktadır. İddiaya konu olan faturanın alt kısmında yer alan “Düşük tüketim nedeniyle faturalandırılmamıştır” ibaresi, paylaşım sırasında özellikle kapatılmış, su, elektrik ve doğalgaz için Suriyelilerden ücret alınmadığı ifade edilmiştir.

Faturayı kesen su idaresi ile yapılan görüşme sonrasında faturada ismi geçen kişinin evden taşınarak aboneliğini sonlandırdığı, son ay içerisinde su sayacında yalnızca 1 metreküplük su tüketimi görüldüğü için sıfır (0) liralık fatura gönderildiği belirtilmiştir. Uygulama 3 metreküpün altındaki kullanımlar için her aboneye uygulanmaktadır. Su idaresi tarafından Suriyeli aboneye ait miktarları 56 lira, 48 lira ve 58 lira olan faturalar da paylaşılmıştır. Su, elektrik ve doğal gaz herkes için ücretlidir.

Kaynak dosyalar ve detaylı açıklamaları için TIKLAYINIZ

-İDDİA 9-

Suriyelilerin Telefon Faturasını Devlet Ödeyecek

DOĞRUSU:

Suriyelilerin telefon faturasının devlet tarafından karşılanacağı iddiasını ayrıca incelememizin sebebi, iddiayı ortaya atan kişinin ulusal bir gazetenin istihbarat ve haber şefi olması ve haberine kaynak olarak Göç İdaresinin açtığı bir ihaleyi göstermesidir. Bir ihale duyurusu üzerinden uydurularak haberleştirilen iddia sonrası gazete tekzip yayınlamak zorunda kalmıştır. 

Göç İdaresi tarafından, Geri Gönderme Merkezlerinde sınır dışı edilmek üzere bekleyen yabancılara verilmek üzere ankesörlü telefon kartı ihalesi düzenlenmiştir. Buradaki amaç bu kişilerin belge temini için kendi ülke makamlarıyla görüşmelerini sağlamaktır. Projenin finansmanı Avrupa Birliği’dir. Bu ihale Türkiye’de yaşayan Suriyelilerin telefon faturalarını ödemek için yapılmamıştır. Türkiye’de yaşayan Suriyelilerin telefon faturalarını devletin ödeyeceği iddiası hayal ürünü bir haberden ibarettir.

Kaynak dosyalar ve detaylı açıklamaları için TIKLAYINIZ

-İDDİA 10-

Suriyeliler Hastanede Sıra Beklemiyor

DOĞRUSU:

Uzun yıllardır sosyal medyada paylaşılan Suriyelilerin hastanede sıra beklemediği iddiası, poliklinik sıra numarası takip ekranında Suriyeli olduğu sanılan bir kişiye ait ismin altında Yasal Öncelikli Hasta yazmasına dayanmaktadır.

Hastane poliklinik hizmetlerinde muayene öncelik sırası Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan genelge ile belirlenmiştir. Bu genelgeye göre yasal öncelik acil vakalar, engelli hastalar, hamileler, hizmetteki askeri personel, şehit yakınları, gazi ve gazi yakınları, 65 yaş üstü hastalar ile yedi yaşından küçük çocuklara verilmektedir. Yani Suriyelilere hastanelerde yasal bir öncelik tanımlanmamıştır.

Sıra numarası takip ekranında bir hastanın öncelikli olduğu görülüyorsa bu öncelik onun Suriyeli olmasından dolayı değil, yukarıda belirtilen durumlardan birini sağlamasından dolayıdır.

Kaynak dosyalar ve detaylı açıklamaları için TIKLAYINIZ

-İDDİA 11-

Suriyeliler 5 Yıl Sonra Türk Vatandaşı Olacak

DOĞRUSU:

Geçici Koruma Kanunu ve Yönetmeliği hakkında bilgi sahibi olmayanların, Türk Vatandaşlık Kanununa bakarak ortaya attığı iddiaya göre Türkiye’de bir şekilde 5 yıl kalan Suriyelilerin 5. yılın sonunda kanunen Türk vatandaşı olacakları belirtildi.

5901 nolu Türk Vatandaşlık Kanununda vatandaşlığın nasıl kazanıldığı ile ilgili şartlar açıkça belirtilmiştir. Türkiye’de bulunan Suriyeliler Geçici Koruma statüsüne sahiptir. Geçici koruma kapsamında olan kişilerin 5 yıl ikamet yoluyla Türk Vatandaşı olma hakları yoktur. Eğer böyle olsaydı 2015 yılının sonuna kadar gelmiş olan 2 milyon 503 bin 549 Suriyelinin tamamının Türk Vatandaşı olması gerekiyordu. Fakat son açıklanan sayıya göre Türk Vatandaşı olan Suriyelilerin sayısı 110 bin.

Benzer şekilde Geçici Koruma altında bulunan Suriyelilerin bir Türk vatandaşı ile evlenip evlilik yoluyla Türk vatandaşı olma hakları da yoktur.

-İDDİA 12-

Seçimlerde Suriyeliler de Oy Kullanacak

DOĞRUSU:

Genellikle seçim ve halk oylaması dönemlerinde gündeme getirilen iddiaya göre Türkiye’deki Suriyelilerin oy kullanabileceği, kayıtsızlarla birlikte 5 milyon civarı Suriyeli olduğu ve hepsinin oy kullanmasının seçimlerin kaderini değiştireceği öne sürüldü. İddia ortaya atılırken kayıtsız olanların nasıl tespit edildiği belirtilmemiş, kayıtsız olan birinin neye göre oy kullanacağı açıklanmamış ve 5 milyon olduğu ifade edilen Suriyelilerin hepsi 18 yaş üstü gibi düşünülmüştür.

Anayasanın 67.maddesine göre 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme hakkına sahiptir. Türk vatandaşı olmayan birinin seçimlerde oy kullanması mümkün olmadığı gibi, Türkiye’deki Suriyelilerin tamamı da 18 yaş üstü değildir.

İstisnai vatandaşlıktan yararlanarak Türk vatandaşı olan Suriyeliler vatandaşlığa kabul edildikten 1 yıl sonra oy kullanma hakkını kazanır. Son açıklanan sayıya göre Türk vatandaşlığı verilen Suriyeli sayısı 110 bin olup, son yapılan seçim olan 31 Mart yerel seçiminde yalnızca 53 bin 99 Suriye asıllı Türk vatandaşı oy kullanma hakkını elde etmiştir.

Kaynak dosyalar ve detaylı açıklamaları için TIKLAYINIZ

-İDDİA 13-

Suriyeliler Memur Olarak İşe Alınıyor

DOĞRUSU:

İlk olarak 2015 yılında sosyal medyada anonim bir hesap üzerinden ortaya çıkan iddiaya göre 100 bin Suriyelinin KPSS aranmaksızın kamuya memur olarak atanacağı öne sürüldü. Bazı sosyal medya kullanıcıları tarafından “Resmi gazetede yayınlandı” ifadesi ile zaman zaman yeniden paylaşılan iddia gerçeği yansıtmamaktadır.

Hangi kuruma kaç memurun alınacağı her kurumun kendi internet sitesinde duyurulmaktadır. Ne resmi gazetede ne de kurumların internet sitelerinde şimdiye kadar bu yönde bir ilana ulaşılamamıştır. Ayrıca 
657 nolu Devlet Memurları Kanununun 48. maddesine göre yabancıların “memur” olma hakları yoktur. Memur olmanın ilk şartı Türk vatandaşı olmaktır.

-İDDİA 14-

Okullara Suriyeli Öğretmenler Atandı

DOĞRUSU:

6 Kasım 2018 tarihinde Twitter’da herhangi bir kaynak göstermeden bir milletvekili tarafından paylaşılan bir iddiaya göre 900 Suriyeli öğretmenin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okullara atandığı ve bu öğretmenlerin Türk öğrencilerin olduğu sınıflarda öğretmen olarak göreve başladığı öne sürüldü. MEB tarafından yapılan basın duyurusu ile iddianın asılsız olduğu ortaya çıktı.

İddianın paylaşıldığı tarihten yaklaşık 2 yıl öncesinde (8 Ağustos 2016 tarihinde) eğitim kalitesinin artırılması ve yaşanan dil probleminin çözülmesi amacıyla finansmanı UNICEF tarafından karşılanan bir eğitim programına başlandı. Bu eğitim programına yalnızca Suriye’de öğretmenlik yapan kişiler kabul edildi.

Eğitim programını başarıyla tamamlayan kişiler, Suriyeli öğrencilerin yoğun olarak eğitim gördüğü okullarda, kolaylaştırıcı rolüyle çocukların 
Türk eğitim sistemini anlamaları ve dil problemi yaşayan Suriyeli çocukların desteklenmesi için çalışmaktalar. Bu kişiler görev aldıkları okullarda öğretmenlik değil, öğrenci ve ailenin okul ile iletişimini sağlamak için tercümanlık yapmaktadır. Bu kişiler derslere gidip ders anlatmamaktadır ve memur statüsünde değildir.

Kaynak dosyalar ve detaylı açıklamaları için TIKLAYINIZ

-İDDİA 15-

Suriyeliler Çocuklarını İstedikleri Okula Kayıt Yaptırabiliyor

DOĞRUSU:

2017 yılında Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve 2018 yılında ise Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından okullara kimliği olmayan Suriyeli çocukların adres şartı aranmaksızın kayıt yapılması talimatı verilmişti. Bu talimatı Twitter hesabına taşıyan bir milletvekili tarafından ortaya atılan iddia “Suriyeliler Çocuklarını İstedikleri Okula Kayıt Yaptırabiliyor” biçiminde paylaşıldı. Kayıt döneminde yapılan bu paylaşım bir çok veli tarafından tepkiyle karşılandı.

TBMM’de Milli Eğitim Bakanının cevaplaması istemiyle yazılan soru önergesine verilen cevapta kimliği olan Suriyeli çocukların sistem tarafından otomatik olarak okullara yerleştirildiğini, talimatın kimliği olmayan Suriyeli çocukları kapsadığını ve bu çocukların eğitimden geri kalmaması için böyle bir talimat yazıldığı bilgisi verildi.

Anasınıfı, ilkokul ve ortaokula kayıt olacak öğrencilerin kayıtları e-kayıt sistemi üzerinden adres durumuna göre yapılmaktadır. Nasıl ki her bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının Nüfus Müdürlüğüne kayıtlı bir ikamet adresi varsa, Suriyelilerin de sistemde kayıtlı adresleri vardır. Suriyeli çocuklar da bu adreslere göre okullara yerleştirilmektedir.

kedi-icon

Sosyal medya hesaplarımızı takip ederek, paylaşımlarımızı beğenerek, yorum yaparak ve arkadaşlarınızı etiketleyerek bize destek olabilirsiniz.