Mülteciler Derneği
Mülteciler Derneği Zemin
Mülteciler Derneği Zemin Gölge
Mülteciler Derneği Zemin Gölge
Arapça
Almanca
İngilizce
Türkiye Cumhuriyeti Bayrağı  Sultanbeyli Belediyesi Logo  Alman İşbirliği Giz Gmbh Logo  Welthungerhilfe Logo   Sequa Logo   BPRM Logo   Relief Logo   UNHCR Logo   United Work Logo  Uluslararası Mavi Hilal Vakfı Logo
 

Mülteci Hakları ve Haklara ErişimMülteci Hakları ve Haklara Erişim
Sağlık Hakkı

  • Uluslararası koruma başvurusu veya statüsü sahibi ve vatansız olarak tanınan kişiler Türkiye’de genel sağlık sigortalısı sayılır. Bu kişiler 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine tabidir.
  • Genel sağlık sigortasından faydalanacak kişilerden primlerini ödeyemeyecek du-rumda olanların primleri, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’nün bütçesindeki ödenekten sağlanır.
  • Hastanelerde tedavi alan hastaların rehin tutulması veya rehin kalması kesin olarak yasaklanmıştır. Hiçbir sağlık güvencesi olmayan ya da tedavi giderlerini ödemekte güçlük çeken kişiler, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na yardım başvurusunda bulunabilirler.
  • Acil bir sağlık hizmeti almanız gerektiğinde, hastanelerin acil servislerinden ücretsiz giriş yapabilirsiniz.
  • Trafik kazası durumunda üniversitelere bağlı hastaneler, bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarına başvuran kazazedelerin sağlık hizmet bedelleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmaktadır.
  • Birinci basamak sağlık hizmetleri için bulunduğunuz semtteki aile hekimliğinden yararlanabilirsiniz.

1. Basamak Sağlık Hizmetleri – Aile Hekimliği
Aile Hekimliği sisteminde, Aile Hekimi hastaların ilk başvuracakları doktordur. Ken-disine kayıtlı olan bireyler ile bütün sağlık sistemi arasında aracılık yapar ve tedavi sürecini yönlendirir. Hastalardan, acil durumlar dışında, öncelikle aile hekimlerine başvurmaları beklenmektedir. Bulunduğunuz semtteki Aile Sağlık Merkezleri (ASM) ve Toplum Sağlık Merkezle-ri’ndeki (TSM) aile hekimlerinden birinci basamak sağlık hizmeti almak için yarar¬lanabilirsiniz. Aile hekiminiz mahallenizdeki ASM’lerde bulunmaktadır.

Yasal Düzenlemeler
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’na göre;

Yardım ve Hizmetlere Erişim
Madde 89 (3)
a) Başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişilerden; herhangi bir sağlık güvencesi olmayan ve ödeme gücü bulunmayanlar, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine tabidir. Genel sağlık sigortasından faydalanacak kişilerin prim¬lerinin ödenmesi için Genel Müdürlük* bütçesine ödenek konulur. Primleri Genel Müdürlük tarafından ödenenlerden ödeme güçlerine göre primin tamamı veya belli bir oranı talep edilir.
b) Sağlık güvencesi veya ödeme gücünün bulunduğu veya başvurunun sadece tıbbi tedavi görmek amacıyla yapıldığı sonradan anlaşılanlar, genel sağlık sigortalılıklarının sona erdirilmesi için en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilir ve yapılan tedavi ve ilaç masrafları ilgililerden geri alınır.

*Genel Müdürlük: Göç İdaresi Genel Müdürlüğü
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (Sayı: 5510 / Tarih: 31.5.2006) Genel Sağlık Sigortalı Sayılanlar:

Madde 60
İkametgâhı Türkiye’de olan kişilerden; Uluslararası koruma başvurusu veya statüsü sahibi ve vatansız olarak tanınan kişiler genel sağlık sigortalısı sayılır. Hastanelerde Taburcu İşlemleri Sağlık Bakanlığı’nın Yataklı Tedavi Kurumlarında İşletme Yönetmeliği Değişikliği Genelgesi (Sayı: 9608 / Tarih: 16.05.2005) Yataklı tedavi kurumlarında muayene ve tedavi görerek hastane ile ilişiği kesilen hastaların döner sermaye ile ilişiğinin kesilememesi halinde hasta veya yakının fatura muhteviyatı hakkında bilgilendirilerek taburcu işleminin yapılması esası getirilmiştir. Hastaların rehin tutulması veya rehin kalması kesin olarak yasaklanmıştır. Sağlık Bakanlığı’nın Hasta Kabul ve Taburcu İşlemleri Genelgesi (2006/75 sayılı) Özel ve kamuya ait sağlık kurumlarında tedavi faturalarının ödenmemesi gerekçe gösterilerek, hastaların taburcu edilmesinden veya taburcu sürecinin uzatılmasından veyahut buna benzer yanlış yorumlamalara yol açabilecek her türlü işlemden kesinlikle kaçınılarak, kamu hastanelerinden zorunlu sebeplerle özel hastaneye sevk edilen ve tedavi giderlerini ödemede güçlük çeken hastalar ile kamu hastanelerinde tedavi olan ancak tedavi giderlerini ödemede güçlük çeken vatandaşlara İl/İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından gerekli desteğin sağlanmasına özen gösterilmesi gerekmektedir.

Eğitim Hakkı
Türkiye’de eğitim sistemi üçe ayrılır:
İlköğretim: Dört yıllık birinci kademe ve dört yıllık ikinci kademe olarak ikiye ayrılmaktadır. Türkiye’de mecburi ilköğretim çağı 6-13 yaş grubundaki çocukları kapsar. İlköğretim çağı; çocuğun 5 yaşını bitirdiği yılın eylül ayı sonunda başlar, 13 yaşını bitirip 14 yaşına girdiği yılın öğretim yılı sonunda biter. Ortaöğretim: İlköğretimden sonra dört yıllık genel, mesleki ve teknik öğretimdir. Bu okulları bitirenlere ortaöğretim diploması verilir. Yükseköğretim: Ortaöğretiminden sonra bir konuda uzmanlaşmayı amaçlayan yüksekokul veya üniversite öğretimidir. Türkiye’de iltica / sığınma başvurusu sahiplerinin ve sığınmacıların eğitim görmeleri vatandaşlara uygulanan genel hükümlere tabidir.

Bunun sonucunda;
* 06-13 yaş arasındaki her çocuğun statüsüne bakılmaksızın eğitim ve öğretim görmesi ve okullara devam etmesi zorunludur.
* Orta öğretim kurumlarında eğitimlerine devam etmek isteyen kişiler, ülkelerinden aldıkları diplomaları yanlarında ise diploma denkliği yaptırarak Türkiye’de eğitim ve öğretimlerine devam edebilirler. Diplomaları yanlarında olmayan kişilerin beyanına bakılır ve seviye tespit sınavına tabi tutularak diploma denklikleri belirlenir.
* Yükseköğretim kurumlarında eğitimlerine devam etmek isteyen kişiler, diploma denkliklerini yaptırdıktan sonra gitmek istedikleri üniversiteye veya yüksekokula başvurarak, başvurdukları üniversite veya yüksekokulun düzenleyeceği sınavdaki başarısına göre üniversitelere kabul edilebilir.
* Son yapılan düzenlemelere göre ÖSYM tarafından merkezi olarak uygulanan Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı (YÖS) yapılmayacak, üniversiteler yabancı uyruklu öğrenci kabul kriterlerini kendileri belirleyecekler ve kendi bünyelerinde sınav düzenleyeceklerdir. Bu sebeple, başvurmak istediğiniz üniversitenin internet sitesinde başvuru için gerekli belgeler hakkında bilgiye ulaşabilirsiniz.

Çalışma Hakkı
* Türkiye’de yabancıların çalışma izni alabilmesi için hukuki bir engel olmamasına rağmen çalışma izni almak uzun prosedürlerin yerine getirilmesini gerekli kılar ve zaman alır.
* Başvurulan iş için, dört haftalık süre içerisinde o işi yapacak aynı niteliğe sahip kişi bulunmamalıdır. Türkiye’de çalışmak isteyen sığınmacıların geçerli ikamet iznine sahip olması gerekmektedir. Uluslararası koruma başvuru sahibi kimlik belgesi ikamet izni yerine geçer.
* Çalışma izninin alınması için işverenin başvuru yapması gerekmektedir. Yabancıların çalışma izni başvurularının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın internet sitesinden (www.csgb.gov.tr) elektronik olarak yapılması ve gerekli belgelerin asıllarının şahsen veya posta ile Bakanlığa ulaştırılması gerekmektedir. Daha ayrıntılı bilgi almak için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın internet sitesine bakabilirsiniz: www.csgb.gov.tr
* Başvuru sahibi veya şartlı mülteci, uluslararası koruma başvurusu tarihinden altı ay sonra çalışma izni almak için başvurabilir.
* Mülteci veya ikincil koruma statüsü sahibi, statü almasından itibaren bağımlı veya bağımsız olarak çalışabilir. Mülteci veya ikincil koruma statüsü sahibi kişiye verilecek kimlik belgesi, çalışma izni yerine de geçer. Yabancıların çalışamayacağı iş ve mesleklere ilişkin diğer mevzuatta yer alan hükümler saklıdır.

Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Kimlik Belgesi
MADDE 76 – (1) Mülakatı tamamlanan başvuru sahibine ve varsa birlikte geldiği aile üyelerine, uluslararası koruma talebinde bulunduğunu belirten ve yabancı kimlik numarasını içeren altı ay süreli Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Kimlik Belgesi düzenlenir. Başvurusu sonuçlandırılamayanların kimlik belgeleri altı aylık sürelerle uzatılır.
(2) 72 nci ve 79 uncu maddeler kapsamında olanlar ile bunların aile üyelerine kimlik belgesi verilmez.
(3) Kimlik belgesinin şekli ve içeriği Genel Müdürlükçe belirlenir.
(4) Kimlik belgesi, hiçbir harca tabi olmayıp ikamet izni yerine geçer.

Evlenme
* Sığınmacı ve mülteciler, evlenme ve boşanmada bulundukları ülkenin hukukuna tabidir. Bu nedenle evlenme yaşı, evlenme ehliyeti ve evlenme şartları gibi konularda Türk Hukuku’nun yasalarına uymak zorundadırlar.
* Türk Hukuku’na göre; evlenmek için 18 yaşını doldurmuş olmanız gerekmektedir.
* Sığınmacı ve mültecilerin, evlenebilmeleri için uyruğu bulundukları ülke makamlarından evlenme ehliyet belgesi getirmeleri istenebilmektedir.
* Bu kişilerin, evlenme manilerinin bulunup bulunmadığı, Türkiye’de nüfus kaydı tutuluyorsa Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nden verilecek evlenme ehliyet belgesi ile henüz nüfus kaydı tutulmamış ise emniyet makamlarınca tutulan dosyalardaki bilgilere göre tespit edilebilmektedir.
* Birbiriyle evlenecek erkek ve kadın, içlerinden birinin oturduğu yerdeki Belediye’nin Evlendirme Memurluğu’na birlikte yazılı veya sözlü olarak başvurmalıdır.

Boşanma
* Boşanma davalarına bakmakla görevli olan mahkeme Aile Mahkemesi’dir. Boşanmak için eşlerden birinin ikamet yerindeki ya da eşlerin davadan önce altı aydan beri beraber yaşadıkları yerdeki Aile Mahkemesi’ne giderek boşanma davası açılmalıdır. Eğer şehirde Aile Mahkemesi yok ise Asliye Hukuk Mahkemesi’ne dava açılmalıdır.
* Boşanma davası açmak için iyi hazırlanmış ve taleplerinizin iyi belirtildiği bir dilekçe ile
mahkemeye başvurmanız gerekir. Bu durumda avukat tutmanız gereke¬bilir. Boşanma davalarında avukat hizmetini karşılayamayacak durumda iseniz ve uygun şartları sağlıyorsanız adli yardıma başvurabilirsiniz.
* Eğer Türkçe bilmiyorsanız avukata vereceğiniz vekâletnamenin çevirisinde yeminli tercüman masrafı çıkmaktadır. Tercüman masrafları adli yardım kapsamında değildir. Bu nedenle yaklaşık 250-400 TL civarında yeminli tercüman masrafı yapmanız gerekebilir.
* Çocuklu çiftlerin boşanma davalarında, eşler çocukların velayetini talep edebilirler. Hâkim çocuğun yüksek yararını düşünerek velayetin kimde kalacağına karar verir.
* Anlaşmalı Boşanma: Anlaşmalı boşanmak isteyen çiftler evlilik birliğini sona erdirmek için her konuda mutabık olarak birlikte boşanma protokolü hazırlamalıdırlar.

Türk Vatandaşlığı
Türkiye’de sığınmacı ve sığınma başvuru sahiplerinin vatandaşlık başvurusu kabul edilmez ve yazılı olarak kişiye bildirilir.

Yasal Düzenlemeler Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (Sayı: 27544 /Tarih: 06.04.2010)
Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılmasında müracaat makamlarınca başvurunun işleme alınması ve uygulanacak esaslar: Madde 16 – Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılmasında müracaat makamı yerleşim yerinin bulunduğu valiliklerdir. Yasal ikamet izni olmaksızın veya yasal olmakla birlikte Türkiye’de yerleşme niyetini göstermeyen; sığınma veya iltica başvuru sahibi, sığınmacı, öğrenim, turistik, öğrenim gören çocuğuna refakat, tedavi gibi amaçlarla ikamete bağlandığı anlaşılan, kişilerin başvurusu kabul edilmez ve bu husus yazılı olarak ilgilisine bildirilir.

 
 
 
gölge